ZADOMOWIENIE

 

ZADOMOWIENIE

 

www.antoniorzech.eu

 
 

 

 

 

 

 

 

 

czerwiec 2017

 

 

 


   25 CZERWIEC             /                  MAJ               /            BLOG 2009-2016            /              KONTAKT


 

DLACZEGO JAJKA PTAKÓW MAJĄ RÓŻNE KSZTAŁTY?

 

- Język ojczysty znajduje się w mózgu w innym miejscu niż język obcy, którego nauczyliśmy się w szkole. Tak mówiłem moim dwujęzycznym uczniom dowodząc, że ktoś stracił w wypadku część mózgu i przestał mówić w jednym języku, natomiast znajomość drugiego pozostała niezmieniona. Tym samym ucząc się, lepiej nie mieszać dwóch języków. To prawda, tyle tylko, że nie dotyczyła moich dzieci, które już od dzieciństwa mówiły po polsku i po szwedzku.

 

Podobnie, lubiłem wyjaśniać dlaczego jajko kury ma kształt podobny do stożka?

Odpowiedź: dawno temu kury zakładały gniazda na półkach skalnych i tam te okrągłe jajka częściej spadały aż w końcu dobór naturalny sprawił, że wszystkie jajka z jednej strony są węższe.

 

 

Właśnie w najnowszym magazynie "Science" opublikowano wyniki badań 50 tysięcy jaj pochodzących od 1400 gatunków z całego świata. Kształt skorupki zależy tylko od zdolności ptaków do latania. Ciała dobrych lotników są wydłużone a więc i ich jajka nie mogą być okrągłe.

 

Zagadka, nad którą głowił się już Arystoteles, została rozwiązana.

Do czasu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


   22 CZERWIEC             /                  MAJ               /            BLOG 2009-2016            /              KONTAKT


 

 

STAJESZ SIĘ CZĘŚCIĄ ŚWIATA

 

Tensta to dzielnica Sztokholmu, w której mieszkają sami imigranci. Raz w miesiącu płonie tam jakiś samochód, raz w roku dochodzi do strzelaniny. Z tego powodu wyniosły się stamtąd banki, poczta, sklep z alkoholem, liceum a nawet Urząd do Spraw Socjalnych.

 

 

- Szwecja wyprowadziła się z Tensta - mówi Birgitta Notlöf.

Była nauczycielką szwedzkiego dla obcokrajowców. Gdy zauważyła, że jej praca idzie na marne, bo kobiety wracając z kursu do domów, mówiły tylko w swoim języku, założyła fundację www.livstycket.se

 

Uczennice, często analfabetki, przychodzą tam, by wspólnie szyć, haftować i uczyć się szwedzkiego w praktyce, ale najważniejsze, by wyjść z domu, spotkać się z innymi kobietami w podobnej sytuacji. Ich kolorowe tkaniny, poduszki, tacki są wystawiane w muzeach i na targach designu. Pieniądze ze sprzedaży zasilają konto Fundacji.

 

"Mieszkam w Szwecji, ale pracuję z całym światem. Kiedy w Somalii wybuchają bomby, tu u nas spotykają się kobiety stamtąd, żeby nie być w tym czasie same. Mamy kobietę z Syrii, której rodzina została w kraju. Kiedy informacje na temat tego co dzieje się na świecie, otrzymujesz z mediów, często trudno ci zrozumieć co się dzieje. Jeśli jednak spotykasz ludzi, których te wydarzenia dotykają, rozumiesz wszystko inaczej. Lepiej. Stajesz się częścią większego świata".

 

Katarzyna Tubylewicz, Moraliści. Jak Szwedzi uczą się na błędach 2017

 

 

 

 

 

 

 


   21 CZERWIEC             /                  MAJ               /            BLOG 2009-2016            /              KONTAKT


 

 

JAK SIĘ UDOMOWIŁ KOT?

 

Badania DNA pokazują, że choć koty pochodzą od jednego afrykańskiego podgatunku, do Europy przywędrowały dwukrotnie.

 

Pierwszy raz z rolnikami z Bliskiego Wschodu. Gdy zaczęli oni składować zboże, pojawiły się gryzonie a za nimi koty, które okazały się tak dobrymi myśliwymi, że je udomowiono i aż do średniowiecza pozostały bez jakichkolwiek zmian genetycznych, także jeśli chodzi o kolor futra. Psy i konie zmieniły swoje umaszczenie znacznie wcześniej, natomiast u kotów pręgi czy plamy pojawiły się dopiero w XIV wieku. Kot miał tylko łowić myszy i był w tym doskonały.

 

 

Po raz drugi koty do Europy sprowadzili Rzymianie. Przejęli je od Egipcjan, u których kot zajmował specjalne miejsce wśród boskich zwierząt, był więc przymilny i towarzyski, dlatego stał się bardzo popularny.

 

 

Kot zamieszkał z ludźmi, ale przez tysiące lat pozostawał niezmieniony, dlatego jest najdzikszym z domowych zwierząt i ciągle jeszcze chodzi własnymi ścieżkami,

 

 

 

 

 

 

 


   16 CZERWIEC             /                  MAJ               /            BLOG 2009-2016            /              KONTAKT


 

OBYWATEL ŚWIATA

 

Obywatelem świata był Jan Paweł II, Czesław Miłosz, Zbigniew Brzeziński...

Natomiast Stanisław Lem i Michał Heller, to obywatele Wszechświata.

Każdy z nich zamieszkiwał inne terytorium.

 

Kościół Powszechny z samej swej nazwy obejmuje wszystkich ludzi. Skoro codziennie powtarzamy: "Ojcze nasz", to nie może być inaczej. Realnie też jest obecny wszędzie na świecie.

 

Poeta nie musi być światowy, ale Miłosz takim był. Dzięki temu, że go wygnano z kraju,

poznał inne języki, innych ludzi, inne zwyczaje.

 

Dla Brzezińskiego kula ziemska była szachownicą. Grał w barwach najtęższego gracza i potykał się z największymi.

 

Lem tworzył własne terytoria, których wtedy jeszcze nie było, lecz kiedyś, tak jak jemu, domem nam będzie Kosmos.

 

Podobnie Heller, z tą różnicą, że w jego królestwie panują reguły, które można sprawdzić już teraz.

 

 

Czy każdy może być obywatelem świata?

 

Tak, jeśli tylko zechce dostrzec, że już nim jest. Paszporty mamy w domu. Sieć, po której codziennie wędrujemy jest światowa. A jeśli nawet nie ta, którą stworzył człowiek, to każdy wie, że na ogromnej kuli pędzimy razem zawrotnie przed siebie.

 

 

 

 

 

 

 


   15 CZERWIEC             /                  MAJ               /            BLOG 2009-2016            /              KONTAKT


 

PROCESJA Z BOŻYM CIAŁEM

                         nasze osiedle i dziewczynka

 

 

 

 


   14 CZERWIEC             /                  MAJ               /            BLOG 2009-2016            /              KONTAKT


 

CZYM JEST HISTORIA

 

Linn Hansen

 

Czy historia rozpada się na kawałki gdy spotyka przyszłość.

Nie dlaczego miałaby się rozpadać.

Czy można zobaczyć całe morze jednocześnie.

Nie jakże to.

---

But pasuje idealnie czy to historia nie to fart.

---

Jaki jest minus historii częściowo jest czarno-biała.

---

Opuszczenie Szwecji nie trwa długo ale długo trwa chęć pozostania.

---

Gdzie żyli jest interesujące podobnie jak pytanie dla kogo.

---

Czym różniły się kapelusze od czepków.

---

Morze jest morzem ale czym jest rzeka.

To nie jest odpowiedź rzeki rzeka jest także sobą

a przynajmniej drzwiami do morza.

Czy da się powiedzieć o morzu że ma drzwi,

Historia o to nie pyta.

---

Gdy się tęskni wszystko staje się dłuższe.

Dłużej się idzie.

Dłużej się czeka.

 

                          Linn Hansen, Przejdź do historii 2017

 

 

 

 

 

 


   13 CZERWIEC             /                  MAJ               /            BLOG 2009-2016            /              KONTAKT


 

POCZĄTEK WIELKIEJ BRYTANII

 

Czytam książkę Normana Daviesa o historii Wielkiej Brytanii pt. "Wyspy". Ma ona ponad 1000 stron. Wczoraj, na stronie 555 związek Szkocji z Anglią pierwszy raz oficjalnie nazwano: "Królestwo Wielkiej Brytanii".

Narodowy bard Szkotów kpił:

Czego nie dało się zburzyć

Przez wojny długie lata

Dziś zaszło, bo kilku tchórzy

Za zdradę ma zapłatę.

                                                                            Robert Burns

Jest rok 1714 - koniec panowania Stuartów i początek dynastii hanowerskiej.

 

Wcześniej przebrnąłem przez nieskończoną ilość nazw, osób i wojen. Nieprawdopodobny tygiel, w którym mieszali się Celtowie, Brytowie, Rzymianie, Normanowie, Wikingowie, Sasi, Francuzi i wielu innych. Z narzeczy tych plemion i z narodów wyłonił się język angielski i ukształtowały 4 kraje.

 

Na każdej stronie jakaś bitwa lub okrutny wyrok śmieci, który nie szczędził nawet królów.

W Irlandii podczas najazdu O. Cromwella zginęło 40% mieszkańców a 80% gruntów rolnych przekazał on protestantom. Innowierców nie dość, że zabijano, to jeszcze ich wnętrzności palono, by popiołem rzucić w twarz trupowi. Głowa ściętego Tomasza Morusa przez miesiąc tkwiła nadziana na pal.

 

Najpierw walczyły ze sobą plemiona i rody a także tubylcy z najeźdźcami. Później protestanci i katolicy a rojaliści ze zwolennikami parlamentu. Wyłonił się z tego jeden Kościół narodowy, jeden król i dominacja Anglii nad Walią i Szkocją.

 

Wkrótce także Irlandia została włączona do Królestwa.

Spacyfikowana przez Cromwella, w roku 1778 już tylko 5% ziemi uprawnej należało tam do katolików. "Domy Irlandczyków, zwane chatami, wyglądają jak najnędzniejsze szopy. Wyposażenie wielu z nich składa się tylko z garnka do gotowania ziemniaków, byle stołu i kilku połamanych stołków; nie wszystkie mają łóżka, a rodziny śpią na słomie".

- A. Young, A Tour of Ireland 1780

 

 

Na tym tle dzisiejsze konflikty wyglądają jak zabawy niegrzecznych dzieci w piaskownicy

 

 

 

 

 

 


   9 CZERWIEC             /                  MAJ               /            BLOG 2009-2016            /              KONTAKT


 

DWA W JEDNYM

 

Na dębie pojawiły się dwa kolory. Wygląda to tak, jakby inne drzewo wyrosło przed nim.

Jeden kolor zielony, pokryty ciemną, srebrną patyną a drugi jasny, świeży jak u liści, które dopiero co się rozwinęły z pąków.

Nie wiem co to znaczy.

Kiedyś niektóre gałązki miały liście żółte, ale po jakimś czasie to znikło.

 

Tymczasem młode sroki wylazły z gniazda i skaczą z gałęzi na gałąź.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


   8 CZERWIEC             /                  MAJ               /            BLOG 2009-2016            /              KONTAKT


 

 

JESTEŚMY STARSI

 

Dotychczas najstarsze szczątki człowieka znalezione w Etiopii miały 195 tysięcy lat.

 

Tymczasem w najnowszym "Nature" opublikowano badania kości i narzędzi odkrytych w Maroku. Pochodzą one sprzed 300 tysięcy lat. Czaszka, z wyjątkiem większej żuchwy i mocniejszych łuków brwiowych, jest całkowicie podobna do kształtu głowy człowieka współczesnego.

 

 

Tak więc homo sapiens nie pochodzi z Afryki Wschodniej skoro już znacznie wcześniej żył w innym miejscu.

 

 

 

 

 

 

 


   1 CZERWIEC             /                  MAJ               /            BLOG 2009-2016            /              KONTAKT


 

SKĄD SIĘ WZIĘŁA U NAS "WIATA"?

 

Na drzwiach naszego pomieszczenia, w którym stoją kubły na śmieci, pojawiła się metalowa tabliczka z wygrawerowanym napisem: WIATA ŚMIETNIKOWA.

 

 

Dla pewności sprawdziłem, że "wiata" to "zadaszenie, budowla w postaci przekrycia podpartego słupami lub nadwieszonego z lekkimi ścianami lub bez nich".

W Słowniku etymologicznym Wiesław Boryś podaje, iż w języku prasłowiańskim "jata" znaczyła przenośną chatkę i namiot, zaś samą nazwę wywodzi od "jazdy" - jako to, co jedzie.

 

Śmietniki na Osiedlu Podwawelskim a także na moim osiedlu w Szwecji, rzeczywiście przypominają tradycyjną jatę. Są to budki ze ścianami nie sięgającymi zadaszenia. Natomiast "wiata" w moim bloku to zwykły pokój bez okien.

 

To jeszcze jeden przykład wędrówki wyrazów. Tak jak samotny "palec" przeniósł się z kciuka na wszystkie pozostałe, dawniej zwane "parstami" (stąd "naparstek"), a "ob-rączka" z kolei zsunęła się na palec. Najdalej skoczył "paznokieć", który kiedyś oznaczał zwierzęcą racicę, co jeszcze słychać w jego nazwie "pa-z-nogi-eć".

 

We wszystkich sklepach w pobliżu pytają czy chcę "siatkę?" i podają mi plastikową torbę a nie taką splecioną ze sznurków, jaką nosiła moja babcia.

 

 

 

 

 
 

_________________________________ 

 

 

WIERSZE

 

_________________________________

 

OPOWIADANIA

__________________________________

 

  ESEJE  

__________________________________  

 

PRELEKCJE

historia  religia  filozofia

__________________________________

 

PEDAGOGIKA

___________________________________

 

TŁUMACZENIA

___________________________________

 

REBUSY

__________________________________

 

PRZEPISANE

____________________

FRANCISZEK

 Misericordiae vultus  Laudato si

__________________________________

 

SKAŁKI

__________________________________

 

PSY

__________________________________

 

DRZEWA

__________________________________

 

BLOG

          

2009 6 7 8 9 10 11 12  

 

2010 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

 

2011 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

          

2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

 

2013 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

 

2014 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

 

  2015 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

 

2016 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

 

2017 1 2 3 4 5

__________________________________

 

MOJA HISTORIA OSIEDLA

__________________________________

 

NOWE

 KRÓTKA HISTORIA

  NASZEGO OSIEDLA W OBRAZKACH

__________________________________

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
monitoring pozycji