orzechy

ZADOMOWIENIE

www.antoniorzech.eu

listopad 2017

28 LISTOPADA / PAŻDZIERNIK / BLOG 2009-2016 / KONTAKT

ZIĘBY DARWINA DEMONSTRUJĄ EWOLUCJĘ

W roku 1981 jeden ze studentów pracujących na wyspie archipelagu Galapagos, usłyszał ptaka śpiewającego inaczej niż wszystkie dotychczas.

Była to zięba Darwinka grubodzioba (foto obok), większa od żyjących na tej wyspie (foto 2). Przyleciała z odległej o 100 kilometrów Espanoli.

Wkrótce przybysz związał się z lokalną samicą Darwinką czarną (obok).

Ich dzieci (foto 3) śpiewają tak jak ojciec, dlatego mają trudności z przywabieniem tubylczych samic. Stwarza to szansę, że nowa linia zięb się umocni i przetrwa.

Zaledwie w ciągu dwóch pokoleń powstał nowy gatunek ptaka.

Co ciekawe, zięby na Galapagos odkrył Karol Darwin - stąd ich nazwa. Spełniły one ważną rolę w rozwoju jego teorii a teraz zademonstrowały jak szybko przebiega ewolucja

(raczej przelata).

WIĘCEJ: "Science" zięba europejska śpiewa - YouTube

22 LISTOPADA / PAŻDZIERNIK / BLOG 2009-2016 / KONTAKT

NAJPOPULARNIEJSZE NASZE SŁOWO

Jednym z najpopularniejszych obecnie słów - a pewnie także i w przyszłości - jest "robot".

Po raz pierwszy użył go i spopularyzował czeski pisarz Karel Czapek (1890-1938) w sztuce R.U.R. (Roboty Uniwersalne Rossuma). Prasłowiańskie "orbiti" po przestawce "orb" w "robiti" zadomowiło się chyba we wszystkich językach świata (sprawdziłem kilkanaście).

"nie jestem robotem"

Choć końcówką -ota przypisaliśmy ją do rodziny, w której znajduje się: głupota, ciemnota, biedota, brzydota, ślepota i wiele podobnych, to jednak używamy jej częściej niż urzędowej "pracy":

ROBOTA nie ucieknie, pali się, rwie się, lub stoi, jest dobra albo na nic, brudna, czarna a nawet mokra i wiele, wiele innych.

W przeszłości na serio dyskutowano czy wszyscy ludzie są ludźmi?

W roku 1537 papież Paweł III musiał bullą Sublimis Deus potwierdzić, że

"Indianie są prawdziwymi ludźmi... i w żadnym wypadku nie mogą być pozbawieni swojej wolności ani posiadania własności, ani też w żaden inny sposób nie mogą być wtrąceni w niewolę".

Był to kamień milowy w historii praw człowieka.

16 LISTOPADA / PAŻDZIERNIK / BLOG 2009-2016 / KONTAKT

ARCYDZIEŁO Z EPOKI BRĄZU

W słynnym grobowcu "wojownik gryfa" w Grecji, pośród kilku tysięcy różnych przedmiotów sprzed 3,5 tysiąca lat znaleziono kamień.

Gdy go oczyszczono, spod wapiennego nalotu wyłoniła się 3,6 centymetrowa pieczęć z agatu a na niej arcydzieło. Jego rzeźbiarz znajomością budowy ciała dorównał precyzji jaką greccy artyści osiągnęli dopiero tysiąc lat później, w czasach klasycznego antyku.

Przedmioty znalezione w grobowcu pochodziły z Krety. Grecy, którzy jak wskazują badania genetyczne są Mykeńczykami (Achajami) i to oni mieli unicestwić rozwiniętą kulturę minojską.

Być może jednak między tymi spokrewnionymi ludami istniały pokojowe kontakty i znaleziska z Krety nie musiały pochodzić z podbojów.

13 LISTOPADA / PAŻDZIERNIK / BLOG 2009-2016 / KONTAKT

KTO WYMYŚLIŁ ZERO?

Pisząc NAJKRÓTSZĄ HISTORIĘ ŚWIATA utknąłem między rzekami Tygrysu i Eufratu,

w Mezopotamii.

Dokładniej, zatrzymało mnie tam zero, które wymyślili Sumerowie i Babilończycy.

Sumerowie liczby zapisywali na glinianych tabliczkach wygniatając znaki tępym końcem rylca.

Posługiwali się zarówno systemem dziesiętnym jak i sześćdziesiętnym.

Dlatego na rysunku poniżej 600 = znak 10 w znaku 60 = 10 x 60.

System sześćdziesiętny przetrwał do dziś w oznaczaniu czasu, bo godzina ma 60 minut, a minuta 60 sekund.

Około roku 2600 p.n.e. wprowadzono nowy rylec, który zostawiał ślady klinów

i stąd nazwa "pismo klinowe".

Klin pionowy V = 1

Klin poziomy < = 10

Liczbę 60 pisano na dwa sposoby:

- jako znak V tylko większy na przykład 63 = VVVV

- albo V taki sam jak pozostałe znaki, lecz oddzielony odstępem od jednostek

czyli 63 = V VVV

Zapis ten wymagał dużej dokładności i nie dało się uniknąć błędów.

Wystarczy sobie wyobrazić, że dziś nie mamy zera

wtedy liczba 72 napisana z odstępem między 7 i 2 znaczyłaby siedemset dwa.

Dlatego Babilończycy wprowadzili znak separatora (dwie leżące na sobie jedynki).

Wskazywał on gdzie między cyframi jest puste miejsce.

Była to pierwsza w dziejach reprezentacja zera.

Separator jednak nie był jeszcze liczbą "0" w naszym rozumieniu, tylko symbolem pustego miejsca w zapisach księgowych. Nikomu nie przyszłoby do głowy oznaczyć nim wynik odejmowania:

V - V = separator, czyli 1 - 1 = 0.

To przejście od systemu pozycyjnego do wyodrębnienia symbolu zera zajęło ludziom ponad półtora tysiąca lat!

"Wielka tajemnica zera polega na tym, że umknęło ono nawet Grekom" - Robert Logan.

Ponieważ wiedza Babilończyków przepadła wraz z nimi, zero, które my znamy, pojawiło się w kulturze indyjskiej około roku 200 p.n.e.

Na początku jego symbolem była kropka:

Kropka na jej czole

Powiększa jej piękno dziesięciokrotnie

Tak jak kropka zera

Dziesięciokrotnie powiększa liczbę.

Bihari Satasai

PS.

Czarna kropka na czole kobiety niezamężnej a czerwona, niedająca się usunąć, u zamężnej, symbolizowały oko mądrości Sziwy.

WIĘCEJ: John D. Barrow, Książka o niczym 2015

8 LISTOPADA / PAŻDZIERNIK / BLOG 2009-2016 / KONTAKT

NAJKRÓTSZA HISTORIA ŚWIATA

Uporządkuję sobie historię świata. Spośród znanych mi faktów wybiorę te najważniejsze i ułożę je chronologicznie. (Tylko podkreślone linki są już aktywne).

MEZOPOTAMIA

EGIPT

GRECJA

CHINY

RZYM

FEUDALIZM

TECHNIKA

NIEMCY

WIEDEŃ 1683

INDUSTRIALIZACJA NOWOCZESNOŚĆ

6 LISTOPADA / PAŻDZIERNIK / BLOG 2009-2016 / KONTAKT

PROJEKTY ARTYSTYCZNE HONORATY MARTIN

1- Zaprosiła do swojego mieszkania publiczność: "Przyjdź i weź co chcesz".

W kilka godzin wynieśli wszystko.

2- Przez dwa miesiące wędrowała po Polsce z wózkiem i psem. Powstał dokument.

3- Koczowała w namiocie w Parku Rzeźby na Bródnie.

4- Na wystawie w Zachęcie zbudowała szałas z rzeczy zostawionych przez zmarłą babcię.

Napisałem o niej ponieważ mieszkanie w namiocie nazwała tak samo jak ja tę stronę: ZADOMOWIENIE.

Na zdjęciu obok domku z przedmiotów babci, jest prawdziwy szałas w Afryce.

4 LISTOPADA / PAŻDZIERNIK / BLOG 2009-2016 / KONTAKT

BOT UDAJE CZŁOWIEKA

Pięć lat temu napisałem o systemie CAPTCHA, który pozwala Google odróżnić człowieka od bota. Jeszcze teraz niekiedy jakaś aplikacja pyta wprost: "czy jesteś człowiekiem?"

I jest to pytanie, na które wcześniej nigdy nie musiałem odpowiadać.

Później sztuczna inteligencja coraz lepiej sobie radziła z czytaniem zniekształconych liter

i właśnie ogłoszono, że potrafi już generalizować czyli w łamaniu szyfrów dorównuje nam ludziom.

Niejednokrotnie sam źle odgadywałem te rozmazane litery, gdy nie wiadomo, która z nich jest wielka, a która mała? Dlatego nie można jeszcze bardziej komplikować tych obrazków do odgadnięcia.

Trzeba wymyślić inny dowód bycia człowiekiem.

WIĘCEJ: "Science" ang.